Zelf pensioen opbouwen gaat makkelijker met beleggen
09 juli 2021 
11 min. leestijd

Zelf pensioen opbouwen gaat makkelijker met beleggen

Zelf pensioen opbouwen is voor steeds meer Nederlanders noodzakelijk. Het groeiende aantal ZZP’er en DGA’s hebben geen pensioenregeling. Ook als je geen zin hebt om tot je 70e te werken, moet je zelf iets regelen. Tot enkele jaren geleden was sparen voor zelf (vroeg)pensioen opbouwen de norm, omdat je met pensioen geen grote risico’s neemt. 

De afgelopen jaren draait dat beeld gelukkig en wordt steeds vaker belegd. In dit blog leggen we uit waarom het beter is om duurzaam te beleggen met je pensioenpot. Verder lees je alles wat je moet weten over zelf pensioen opbouwen en geven we tips om meer en gemakkelijker vermogen op te bouwen voor later.

[[showindex]]

Met sparen voor pensioen loop je het grootste risico

Op een spaarrekening heb je niet het risico van koersschommelingen. Maar voor je pensioen is het grootste risico dat je te weinig geld hebt als je met pensioen gaat. Voor een gemiddeld pensioen heb je een vermogen op te bouwen van ongeveer € 500.000 (later in dit blog leggen we dit uit). Door de lage, vaak negatieve, rente groeien de stortingen in je pensioenvermogen bijna niet door rendement

De meeste mensen kunnen niet voldoende sparen

Je zult dus ook bijna alles zelf moeten inleggen. Begin je op tijd en heb je nog 40 jaar tot je pensioen, dan moet je € 12.500 per jaar inleggen. Heb je een paar jaar gewacht en heb je nog 20 jaar, dan moet je al € 25.000 per jaar storten. Voor veel mensen is dit niet haalbaar. 

Door beleggingsrendement hoef je veel minder in te leggen

Beleggen daarentegen levert aanzienlijk meer op: het historisch lange termijn rendement ligt rond 7-8%. Het nadeel van beleggen is dat de rendementen per jaar flink kunnen verschillen. Hoge rendementen worden afgewisseld met jaren waarin de portefeuille daalt. Maar op lange termijn, vanaf 10 jaar, komt het gemiddelde rendement steeds dichter in de buurt van het gemiddelde rendement van 7-8% te liggen. Daarom horen de pensioenfondsen ook tot een van de grootste beleggers van de wereld. Omdat je beleggingen wel groeien door rendement, hoef je veel minder in te leggen voor hetzelfde pensioen. Een jaarlijkse storting van € 2.350 groeit in 40 jaar aan tot € 500.000 (bij sparen was dat € 12.500 per jaar). 

Pensioenstelsel in Nederland

Voordat we meer vertellen over de voordelen van beleggen bij zelf pensioen opbouwen, moeten we eerst even wat uitleggen over het pensioenstelsel in Nederland. Het is misschien een beetje saai, maar het is onmisbare context voor een goede aanpak. Pensioen is in Nederland vrij goed geregeld. In vergelijking met andere landen wordt hier vanaf jonge leeftijd al een behoorlijk bedrag opzij gezet, waardoor de meeste mensen een goed verzorgde oude dag hebben.

Het Nederlandse pensioenstelsel heeft 3 elementen, deze worden ook wel de pensioenpijlers genoemd:

Pensioenpijler 1: AOW basispensioen dat iedereen wettelijk krijgt vanuit de overheid

Iedere Nederlandse burger heeft recht op het basispensioen vanuit de Algemene Ouderdoms Wet (AOW) en de Algemene Nabestaanden Wet (ANW). Dit is het minimale basisinkomen om rond te kunnen komen. Als je in Nederland werkt of woont bouw je automatisch AOW op. De AOW wordt gefinancierd door alle mensen die werken; er wordt een premie ingehouden op je loon. De ANW wordt uitgekeerd aan nabestaanden van AOW-gerechtigden.

Pensioenpijler 2: werkgeverspensioen via pensioenfonds of verzekeraar

Ongeveer 90% van de werkgevers in Nederland verzorgt een collectieve pensioenregeling voor hun medewerkers. Beroepsgroepen die onder een CAO vallen, maken vaak gebruik van een bedrijfstakpensioenfonds. Grote bedrijven hebben soms een eigen pensioenfonds. Als werknemers dan met pensioen gaan, krijgen zij een pensioenuitkering naast de wettelijke AOW-uitkering. Sommige regelingen bieden de mogelijkheid van vervroegd pensioen. In die jaren ontvang je dan nog geen AOW.

Pensioenpijler 3: individueel kapitaal opbouwen via lijfrente

In de derde pijler kun je individueel en vrijwillig via een lijfrente fiscaal aantrekkelijk vermogen opbouwen. ZZP’ers, ondernemers en werknemers die geen pensioenregeling hebben kunnen in een lijfrente pensioen opbouwen. Ook kan de lijfrente gebruikt worden voor om eerder met pensioen te gaan of voor een beter pensioen. 

Lijfrente in polis of op bankspaarrekening

Het lijfrente vermogen moet worden ondergebracht in een lijfrente verzekeringspolis of op een bankspaar rekening. De bankspaar rekening is een geblokkeerde rekening. De naam banksparen is vreemd gekozen; je kunt namelijk ook beleggen op een bankspaarrekening. 

Belastingvoordeel bij banksparen in box 1

Omdat de overheid pensioenopbouw wil stimuleren is er belastingvoordeel te halen met banksparen. De stortingen die je inlegt, kun je in mindering brengen op de inkomstenbelasting in box 1. Daarnaast hoef je het bedrag op de bankspaarrekening niet mee te nemen in je box 3 vermogen en betaal je er geen vermogensrendementheffing over. Daarom noemen we dit ook wel box 1 lijfrente. Als je met pensioen gaat, moet je wel weer inkomstenbelasting betalen. Maar meestal is dit een lager percentage. 

Let op: aan het belastingvoordeel zitten regels verbonden over de hoogte van de stortingen (binnen de jaarruimte) en de onttrekkingen. Zorg dat je hieraan voldoet, anders kan het belastingvoordeel omslaan in een boete. Raadpleeg bij twijfel een financieel adviseur.  

Beleggen in box 3

Passen de fiscale regels niet goed, dan kun je natuurlijk altijd gewoon vermogen opbouwen in box 3. Je betaalt dan weliswaar vermogensrendementheffing, maar je krijgt er wel flexibiliteit voor terug. Dat is vooral prettig als je bedrijf snel groeit. Als je geld nodig hebt om te investeren, dan kun je daar je vermogen in box 3 gewoon voor gebruiken. Die mogelijkheid heb je niet bij box 1 vermogen. 

Zelf pensioen opbouwen als ZZP’er

Als ondernemer ben je zelf verantwoordelijk voor je pensioen. Zo bestaat er bijvoorbeeld geen pensioenfonds zoals bij de meeste werknemers. Je kunt op verschillende manieren ondernemen: als Zelfstandige Zonder Personeel (ZZP’er), in een eenmanszaak of VOF of in een BV (als DGA). ZZP’ers en ondernemers in de eenmanszaak of VOF kunnen het beste pensioen opbouwen in een banksparen lijfrente regeling. 

Zelf pensioen opbouwen als DGA

De DGA heeft met de BV nog steeds extra mogelijkheden, ondanks het afschaffen van pensioen in eigen beheer enkele jaren geleden. De DGA kan het vermogen parkeren in de BV en daar investeren. In de BV wordt het rendement meegenomen als winst. Over de winst wordt vennootschapsbelasting geheven. Bij lage rendement is de belastingdruk in de BV lager dan in de belastingdruk in box 3. 

In welke box ga je zelf pensioen opbouwen?

Er zijn dus verschillende fiscale regelingen waarmee je voordelig zelf pensioen kunt opbouwen. Hierboven hebben we verschillende mogelijkheden op hoofdlijnen geschetst. De manier waarop je het beste pensioen kunt opbouwen is afhankelijk van jouw situatie. Als je hier meer over wilt weten, neem dan even met ons contact op. Je kunt ook advies vragen van een financieel tussenpersoon of een belastingadviseur.

Wanneer stop je met werken?

Als je weet op welke manier je vermogen gaat opbouwen voor je pensioen is de tweede stap om te bedenken op welke leeftijd je met pensioen zou willen. De ideale pensioenleeftijd is persoonlijk. Sommige mensen willen zo snel mogelijk met pensioen. Ze zijn bereid om met een lager inkomen genoegen te nemen. Andere mensen werken nog een paar jaar door als ze al AOW krijgen. 

De AOW-leeftijd wordt stapsgewijs verhoogd

Tot een paar jaar geleden lag de AOW-leeftijd vast op 65 jaar. Vanaf dat moment kreeg je AOW. Door de vergrijzing staan er steeds minder werkenden tegenover het aantal gepensioneerden. Daardoor heeft de overheid besloten de AOW-leeftijd stapsgewijs te verhogen. Mensen die vanaf 1960 geboren zijn krijgen pas op zijn vroegst vanaf 67 jaar AOW. Op de website van de Sociale Verzekering Bank (SVB) kun je een schatting voor jouw AOW-leeftijd opvragen.

Hoeveel geld heb je nodig?

De volgende stap is om te bepalen hoeveel inkomen je nodig hebt als je met pensioen gaat. Wij merken vaak dat mensen dit een lastige vraag vinden. Als je besluit om met pensioen te gaan, verandert immers je financiële plaatje. Je hebt geen inkomen meer uit je werk. Het inkomen moet uit een andere bron komen zoals AOW, pensioen of een potje dat je zelf hebt opgebouwd. Voor de meeste mensen zijn de vaste lasten ook aanzienlijk lager dan eerder. De kinderen zijn de deur uit en wellicht is de hypotheek afgelost. Hou er rekening mee dat je meer tijd krijgt als gepensioneerde en dus ook meer leuke dingen kunt gaan doen die geld kosten. Maar hoeveel is dat dan?

Pensioeninkomen: 70% van het arbeidsinkomen

De meeste pensioenregelingen houden ongeveer 70% aan van het laatstverdiende inkomen. Natuurlijk kan het voor jou anders zijn. Mogelijk heb je dure hobby's of wil je veel gaan reizen. Dan moet je rekening houden met een hoger bedrag. Of als je doorwerkt, heb je waarschijnlijk minder nodig. Hierbij moet ook rekening gehouden worden met een inflatie van gemiddeld 2% per jaar.

Mijnpensioenoverzicht.nl

Een van je pensioeninkomen komt uit de AOW en een pensioenregeling. Je kunt op www.mijnpensioenoverzicht.nl een inschatting van je toekomstige pensioen vinden. Het verschil tussen het gewenste inkomen en de pensioeninkomsten moet je dus zelf verzorgen door voldoende vermogen op te bouwen. 

Op te bouwen pensioenpot is het totaal van de inkomens per jaar

Je weet nu welk bedrag je moet aanvullen per jaar. Vervolgens tel je de bedragen van de jaren vanaf je pensioendatum tot het moment dat je geen geld meer nodig hebt bij elkaar op. Dat is het vermogen dat je moet opbouwen voor je pensioen. In het onderstaande rekenvoorbeeld is dit nog een keer weergegeven.

Rekenvoorbeeld


In het voorbeeld gaan we uit van een gewenst inkomen van € 35.000, dat afneemt naarmate de persoon ouder wordt. Vanuit de pensioenregelingen komt vanaf 68 jaar € 15.000. Het resterende bedrag ‘nodig uit vermogen’ is vervolgens gecorrigeerd voor 2% inflatie per jaar.

Wat wordt het beleggingsplan voor je pensioen?

De inleg, het rendement en de looptijd bepalen welk vermogen je opbouwt. Heb je langer de tijd, dan hoef je minder te storten. Wil je minder risico lopen, dan haal je waarschijnlijk minder rendement en moet je meer inleggen of langer beleggen. 

Lange beleggingshorizon is het belangrijkste

De beleggingshorizon is de periode die je gaat beleggen. Dit is het belangrijkste voor de groei van je vermogen. Ten eerste kun je bij een lange beleggingshorizon een groter deel van je geld in aandelen beleggen. Aandelenkoersen zullen altijd blijven schommelen en eens in de zoveel jaar dalen de koersen serieus. Dan is het belangrijk dat je de aandelen kunt laten staan om te profiteren van het koersherstel. In het verleden zijn de koersen namelijk altijd hersteld. Ook na de great depression, de wereldoorlogen, de internetbubbel en de financiële crisis. 

Rente op rente effect

Daarnaast profiteer je op de lange termijn extra van het effect van samengestelde intrest. In het eerste jaar maak je alleen rendement over je inleg. Maar in het tweede jaar maak je ook rendement over rendement in het eerste jaar. Naarmate de looptijd langer wordt, maakt deze rente op rente een steeds groter deel van het totale rendement uit. Bij een rendement van 7% verdubbelt de inleg daardoor al in 10 jaar. Na 30 jaar is de inleg al 8 keer zoveel waard geworden. Ten opzichte van (30 * 7% =) 210% rendement bij enkelvoudig rendement. 

Hoe zit het met risico?

We moeten ons natuurlijk niet laten verblinden door hoge rendementsverwachtingen en het risico vergeten. Als je pensioendatum nog langer dan 10 jaar weg is, dan kun je gemakkelijk een deel van je vermogen in aandelen beleggen. Daarbij beheers je het risico door goed te spreiden over verschillende bedrijven, sectoren en regio’s. Je kunt eenvoudig spreiding in je portefeuille aanbrengen door een ETF aan te kopen.

Duurzame beleggingen hebben een lager risico

Uit onderzoek blijkt dat duurzame beleggingen minder risicovol zijn. Duurzame beleggingen zijn bedrijven die verantwoord ondernemen en een hoge ESG score hebben. Deze bedrijven hebben minder grote schommelingen in de bedrijfswinst. Daarnaast zijn ze minder vaak bij schandalen betrokken en gaan ze minder vaak failliet. Hoewel een lagere risico meestal gepaard gaat met een lager rendement, is dat bij duurzaam beleggen niet het geval: het rendement van duurzame aandelen is minstens net zo goed als dat van de brede markt. 

Periodiek instappen

Verder kun je het risico beheersen door periodiek in te stappen. Met een maandelijkse overboeking spreid je het instapmoment en voorkom je dat je met het hele vermogen instapt op wat achteraf de top blijkt te zijn. Bij een maandelijkse storting stap je op de top in, maar ook de bodem en alles er tussen in. Andere belangrijke voordelen van periodiek stortingen zijn dat je de emoties uitschakelt doordat je een vaste strategie volgt. Emoties zijn een slechte raadgever voor beleggers. Daarnaast sparen de meeste mensen makkelijker en meer in dit systeem, dan wanneer ze het bedrag een tijdje op hun rekening hebben staan. Dan sluipt er toch gemakkelijker een extra uitgave in, zoals een etentje of een weekendje weg. 

Verschillende scenario's van vermogensopbouw

In de onderstaande tabel hebben we verschillende scenario’s doorgerekend, waarbij de storting, looptijd en verwachte rendement varieert. 


Let op! Dit is slechts een fictief voorbeeld om de kracht rendement op de lange termijn te tonen. Als je graag hulp wilt bij een berekening, bij het bedenken van een strategie of een beleggingsplan, neem dan contact met ons op via info@duurzaambeleggenacademie.nl.

Wanneer kun je het beste beginnen en instappen?

Het is belangrijk om zo snel mogelijk te starten. Hoe eerder je start, hoe langer je vermogen de tijd heeft om te groeien. Daarnaast is het timen van de beurzen erg lastig. Het is makkelijker en veiliger om gespreid in te stappen met periodieke beleggingen. Beleg bijvoorbeeld een bepaald bedrag per maand in een gespreide portefeuille, zonder na te denken over het juiste moment. Op deze manier kun je een mooi vermogen opbouwen zonder dat je een beleggingsexpert hoeft te zijn.

Tips om zelf een duurzaam pensioen op te bouwen

In het blog hebben we verschillende tips gegeven als je zelf pensioen gaat opbouwen. De belangrijkste hebben we hieronder nog even opgesomd:

  1. Begin zo vroeg mogelijk met pensioenopbouw zodat je een lange beleggingshorizon hebt
  2. Beleggen levert op lange termijn een hoger rendement op, waardoor je vermogen sneller groeit
  3. Periodiek inleggen zorgt voor een lager risico
  4. Er zijn verschillende fiscale mogelijkheden om te belasting te besparen als je zelf pensioen opbouwt
  5. Duurzame beleggingen hebben minder risico en minstens net zo veel rendement

Meer lezen?

Vind je dit interessant en wil je nog meer weten? Op onze website vind je diverse blogs met aanvullende informatie over bijvoorbeeld duurzaam beleggen, de betekenis van ESG, wat is een ETF en de invloed van emoties op beleggers

Over de schrijver
Loege belegt sinds zijn tienerjaren en heeft van zijn passie zijn beroep gemaakt. Eerst als optiehandelaar op de beursvloer en daarna als vermogensbeheerder. De door hem opgerichte bedrijven Care IS en Axento vermogensbeheer werden 3 keer gekozen als beste vermogensbeheerder. Tegenwoordig is hij beleggingscoach en trainer. Hij is geregeld te gast op BNR nieuwsradio en schrijft artikelen voor Belegger.nl, Fiscalert en Telegraaf Media Groep. Volgens Loege zijn vertrouwen, persoonlijke wensen en doelen, kennis en risicobeheer de basis voor een succesvolle beleggingsstrategie.
Reactie plaatsen
arrow_drop_up arrow_drop_down